Category: Zainteresowania techniczne dzieci i młodzieży

Formy, metody i środki pracy kół technicznych

Formy i metody pracy koła technicznego muszą być dostosowane do wieku uczestników, ich liczby, wyposażenia koła w materiały, narzędzia  i przybory. Żle dobrane metody i formy pracy utrudniają realizację wytkniętych celów i dezorganizują pracę koła. Dlatego dobrze jest ustalić wspólnie z uczestnikami sposób wykonania poszczególnych zadań. Można też zezwalać na tworzenie się samorzutnych zespołów roboczych, ale co pewien czas trzeba zmieniać ich skład ze względów wychowawczych i kształcących. Takie zmiany ułatwiają uczestnikom wzajemne poznanie się i podnoszą wyniki ich pracy. Do najczęściej stosowanych form organizacyjnych w działalności technicznej zaliczamy indywidualną i zespołową (w zespołach liczących 2—i osób, ponieważ liczniejsze są mniej aktywne, a praca w nich zbyt rozdrobniona). Przy wykonywaniu prac mniej złożonych stosowana jest najczęściej forma indywidualna, a przy pracach bardziej skomplikowanych, wymagających większego nakładu pracy lub czasu wykonania forma zespołowa. Każda z tych form w sposób swoisty angażuje osobowość uczestników i wpływa na utrwalanie się w nich określonych cech. Forma zespołowa wyrabia i utrwala koleżeńskość, umiejętność współżycia z innymi, natomiast forma indywidualna wyrabia wiarę we własne siły. Efektywność pracy zespołu zależy w znacznej mierze od pomysłowości jego przewodniczącego. Dokładny i trafny, dostosowany do umiejętności uczestników podział zadań w zespole podtrzymuje aktywność jego członków i sprzyja ich współpracy.

Zasady organizacji kół technicznych

Wynikają z ich zadań oraz warunków pracy. Zarówno w szkole, jak w domu kultury czy pałacu dzieci i młodzieży ich uczestnikami powinni być ci, którzy odczuwają potrzebę działania technicznego i mają określone zainteresowania. Taki dobór zapewnia stałość ich udziału w pracy koła i jest zachętą dla rówieśników. Przed rekrutacją kandydatów należy rozpropagować cele i zadania koła, formy i metody jego pracy, zakres informacji i umiejętności, jakie można będzie w nim nabyć. Dzięki temu uniknie się rozczarowań, wypisywania się z koła i zajmowania miejsca odpowiedniejszym kandydatom. Koło powinno liczyć tylu członków, żeby mogli swobodnie pracować w pomieszczeniu, którym ono dysponuje, wyposażenie w sprzęt oraz materiały było dostatecznie duże, było możliwe przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Z zarządzenia Ministerstwa Oświaty wynika, że liczba uczestników koła nie powinna przekraczać piętnastu, zaleca się jednak przyjęcie kilku osób więcej, ponieważ należy się liczyć z wypisaniem się z zespołu niektórych członków. Ministerstwo zaleca przyjmowanie do kół technicznych uczniów, począwszy od V klasy. Jednakże można organizować koła dla młodszych, jeśli żywią zainteresowania techniczne i jeśli,, w danym środowisku istnieją odpowiednie warunki pracy dla dzieci.
Cźas zajęć uczestników koła powinien być zróżnicowany. Dzieci w wieku 8—12 lat mogą pracować najwyżej dwie godziny w tygodniu. Natomiast dzieci starsze oraz młodzież przez 3—4 godzin tygodniowo.

Organizacja i działalność kół zainteresowań technicznych dla dzieci starszych i młodzieży

Koła zainteresowań technicznych dzieci i młodzieży są jedną z najszerzej stosowanych form organizacyjnych zajęć. Mają one szczególne znaczenie dla tych uczestników, którym środowisko rodzinne lub szkoła nie mogą zapewnić zaspokojenia zainteresowań technicznych. Wartość pracy koła warunkują następujące czynniki: udział uczestników w zajęciach jest dobrowolny i zgodny z ich zainteresowaniami, zadania nie są z góry narzucane, lecz ustalane wspólnie z członkami koła, zadania uwzględniają zasób informacji technicznych i umiejętności oraz indywidualne zdolności uczestników, zapewnione są warunki materialne (przybory, narzędzia, materiały) i dydaktyczne pracy, praca w kole jest urozmaicona, interesująca, atrakcyjna. Cel pracy koła technicznego można określić następująco:
pogłębiać wiedzę uczestników, utrwalać ich nawyki i umiejętności techniczne, rozbudzać i zaspokajać zainteresowania techniczne dzieci i młodzieży przez umożliwianie im realizacji ich zamierzeń, rozwijać i podtrzymywać ich twórcze zdolności techniczne, kształtować stosunki koleżeńskie i samodzielność działania uczestników.

Aparat do elektroiskrowej obróbki metali

Znacznie ułatwia amatorskie prace techniczne aparat do elektroiskrowej obróbki metali. Wykonuje on otwory o dowolnym kształcie i głębpkości. Można też w ten sposób usuwać z otworów części złamanych narzędzi, np. gwintowników, wycinać wąskie szczeliny, grawerować napisy itp. Omawiany aparat, dzięki niewielkiej powierzchni roboczej narzędzia (końcówki), wytwarza’w miejscu jej styku z metalem dużą ilość ciepła, które roztapia i odparowuje cząstki obrobionego materiału. Stwierdzono również, że proces obróbki przebiega najefektywniej w cieczy, którą może być nafta. Ciecz sprzyja oczyszczaniu końcówki roboczej aparatu. Aparat jest zasilany prądem zmiennym i stałym. Prąd zmienny zasila wibrator, a prąd stały płynie w obwodzie narzędzie materiał i wykonuje pracę elektroerozyjną.Prąd zmienny pobieramy bezpośrednio z sieci, a prąd stały uzyskujemy z prostownika wyposażonego w kondensator elektrolityczny o dużej pojemności. Elektromagnetyczny wibrator przekazuje końcówce roboczej ciągłe drgania powodujące iskrzenie i wysoką temperaturę w miejscu styku z materiałem obrabianym. Prąd stały doprowadza się w ten sposób, że biegun dodatni łączy się z obrabianym materiałem, a biegun ujemny z końcówką elementu roboczego. Materiał i końcówka aparatu powinny być zanurzone w naczyniu z naftą. Do wykonania aparatu potrzebne są następujące materiały:
transformator o mocy 60—70 W, uzwojeniu pierwotnym 1100 zw. z drutu o 0 od 0,4 do 0,45 mm i uzwojeniu wtórnym 220 zw. z drutu.

Młodzież powinna korzystać z wycieczek do zakładów pracy i brać udział w konkursach racjonalizatorskich

Do rozwoju zainteresowań technicznych przyczyniają się też zespołowe dyskusje nad przeczytaną książką fantastycznonaukową. Przykładem może być wypowiedź ucznia klasy III liceum ogólnokształcącego na temat wrażeń, jakich doznał czytając Astronautów i Dzienniki gwiazdowe Stanisława Lema. Pisze on m. in.: „Książki Lema dały mi bardzo dużo. Pisarz przedstawia w nich przyszłe społeczeństwo zjednoczone. Jednoczy je wspólny cel: rozwój techniki i poznawanie innych ciał niebieskich: Księżyca, Marsa itp. Pisarz przeczuwa w swoich książkach to, co dziś staje się rzeczywistością. Pisze np. o samochodach prowadzonych przez komputery; kilkanaście lat temu była to fantastyczna wizja dzisiaj staje się ona rzeczywistością, bo firma Mercedes Benz zamierza wprowadzić na rynek takie samochody. Zadaniem komputera będzie m. in. kontrolowanie poślizgu oraz zapobieganie wypadkom. Świadczy to o tym, że pisarz nie pozwolił się ponieść fantazji zbyt daleko”.

Duży procent młodzieży stanowi grupa trzecia

Ze względu na dynamiczny rozwój techniki i wykorzystywanie urządzeń technicznych w różnych gałęziach wiedzy humanistycznej i przyrodniczej, celowe staje się zapoznanie tych uczestników zajęć z ogólnymi zasadami wykorzystywania urządzeń technicznych i ich konstrukcją. Takie postępowanie ułatwi im wylbór zainteresowań technicznych. Młodzież tej grupy powinna umieć posługiwać się podstawowymi narzędziami i przyborami, umieć usunąć proste uszkodzenia urządzeń powszechnie stosowanych w życiu codziennym. Praca z grupą młodzieży, która ma inne zainteresowania, a uczestniczy w zajęciach technicznych, powinna też przyczyniać się do utrwalania dotychczasowych zainteresowań ich uczestników, np. ktoś o zainteresowaniach muzycznych może uczestniczyć w zajęciach technicznych dlatego, że pragnie wykonać przystawkę do gitary elektrycznej. Jego udział w pracy technicznej przyniesie mu podwójną korzyść: wykonując przystawkę przyswoi sobie wiele wiadomości i umiejętności technicznych, a wykorzystując ją będzie dalej rozwijać swoje zainteresowania muzyczne. Zajęcia techniczne młodzieży są dla niej atrakcyjne pod warunkiem ich zróżnicowania. Należy je więc w granicach możliwości indywidualizować, udostępniać uczestnikom montaż i demontaż urządzeń, przeprowadzanie doświadczeń laboratoryjnych, wytwarzanie różnych przedmiotów użytkowych itp.

Tę grupę stanowi młodzież, która ma inne zainteresowania

Do trzeciej grupy należą ci, którzy są nastawieni obojętnie lub negatywnie do prac technicznych, a przyswajanie informacji o technice ograniczają do podstawowych, niezbędnych wiadomości, które pozwalają im na konsumpcję dóbr techniki (np. zapoznanie się z instrukcją obsługi magnetofonu, adaptera, aparatu fotograficznego itp.). Tę grupę stanowi młodzież, która ma inne zainteresowania, np. przyrodnicze, humanistyczne lub nie dokonała jeszcze ich wyboru. Zaliczenie uczestnika zajęć do jednej z wymienionych grup umożliwia większy wpływ na rozbudzanie i kształtowanie jego zainteresowań. W pierwszej grupie mamy młodzież już przygotowaną do pogłębienia zasobu wiadomości i umiejętności technicznych. Podczas pracy z tą grupą powinno się dopuszczać dużą samodzielność uczestników w działaniu technicznym, m. in. w inspirowaniu tematów pracy i praktycznym wykorzystywaniu własnego doświadczenia. Członkowie drugiej grupy wymagają innego postępowania dydaktycznego. Po pierwsze, należy udostępnić tej młodzieży różnorodne środki techniczne, stwarzać jej takie sytuacje, które by pozwalały na wymianę zdań na tematy techniczne. Powinna ona dotyczyć różnorodnych dziedzin techniki i informacji, np. radiotechniki, modelarstwa, szkutnictwa, obróbki mechanicznej i ręcznej materiałów. Zwracając uwagę młodzieży na treści techniczne, należy akcentować to, że planowa i systematyczna działalność techniczna jest warunkiem poznania,, techniki. Praca wychowawcza powinna wyzwalać w tych uczestnikach zajęć odczucie potrzeby działania technicznego, chęć czytania literatury technicznej i konstruowania przedmiotów o różnym przeznaczeniu.

Prace techniczne młodzieży po 15 roku życia

Wychowanie zmierzające do rozbudzania i kształtowania zainteresowań technicznych młodzieży po 15 roku życia wymaga dokładnego ich poznania. Od tego roku życia prawie każda jednostka ma już ukształtowane własne zainteresowania. Umie przynajmniej częściowo ustosunkować się do poznawanej dziedziny wiedzy, np. fizyki, techniki, historii, muzyki lub języków. Poznanie młodzieży, określenie jej postawy, poglądów, stosunku do poszczególnych treści, a w tym wypadku do zagadnień technicznych, ułatwi dalsze oddziaływanie wychowawcze w kierunku rozwoju jej zainteresowań. Zajęcia o charakterze zabawowym będą mieć teraz formę zbliżoną do pracy ludzi dorosłych. Młodzież zajmuje różną postawę wobec problemów technicznych. Inna jest ona u osób, które były już przed 15 rokiem życia uczestnikami zajęć technicznych w klubach techniki, w kołach zainteresowań itp., inna zaś u tych, które tylko przelotnie zetknęły się z techniką. Z tego punktu widzenia można podzielić młodzież na trzy grupy: Do pierwszej należą ci, którzy interesują się techniką, śledzą jej osiągnięcia, czytają literaturę techniczną, dyskutują o jej wartości, wyodrębniają ulubioną dziedzinę techniki. Do drugiej wchodzą ci, którzy mniej interesują się techniką, niesystematycznie uczestniczą w zajęciach technicznych, a zagadnienia techniki są dla nich atrakcyjne jako jedna z możliwości spędzania wolnego czasu. Uczestnictwo w zajęciach umożliwia im wykonywanie takich przedmiotów, których nie mogą uzyskać w inny sposób.

Radio o jednym tranzystorze

Korzystając z kostek zawartych w układance radio konstruktora, należy pamiętać o właściwej kolejności ich zestawienia. Rozpoczynając montaż odbiornika układamy najpierw pierwszy rząd od lewej strony pionowo poziomo (w górnej części). Wzorując się na schemacie postępujemy tak dalej. Trzeba pamiętać o układzie kostek, ich symbolach i kierunku ułożenia. Każda kostka musi wchodzić w układ zamknięty. Puste miejsca pudełka wypełnia się pozostałymi kostkami, ustawiając je tak, żeby nie kontaktowały z kostkami wykonanego układu. Antenę i baterię montujemy w końcowej fazie pracy. Opisany układ lepiej odbiera, gdy podłączymy radio do anteny odbiornika telewizyjnego. Elektroniczny czujnik przeciwpożarowy. Z elementów wchodzących w skład układanek radio konstruktora można zmontować kilka automatycznych elektronowych czujników, np. elektroniczny czujnik przeciwpożarowy, syrenę, układ elektroniczny do budzenia o określonej godzinie, czujnik poziomu cieczy w naczyniu itp.

Obróbka żelaza przy korzystaniu z piłki do metalu i imadła.

Przy obróbce metalu znajdują zastosowanie przede wszystkim imadło piłka do cięcia tego materiału. Sam metal występuje w różnej postaci, np. drutu, blachy, płaskowników, rur itp.
Cięcia piłką metalu dokonuje się w imadle. Jego wykorzystanie zależy od umiejętności wykonawcy. Posługiwanie się piłką do metalu sprawia często wiele kłopotów początkującym majsterkowiczom. Trudność ta wynika m. in. ze złego sposobu zamocowania obrabianego materiału w imadle lub z niewłaściwej postawy przy pracy i trzymaniu narzędzia. Cięcie metalu wymaga płynności ruchów, równoległości i prostopadłości piłki w stosunku do krawędzi cięcia. Przed każdą czynnością przerzynania materiału należy sprawdzić kierunek zębów piły i ustalić sposób umocowania materiału w imadle. Sposób umocowania materiału zależy od jego kształtu, wielkości, kąta cięcia i grubości.