Ogólna charakterystyka prac społecznie użytecznych

Powszechnie wiadomo, że prace społecznie użyteczne mają dużą wartość wychowawczą. Organizuje się je na rzecz instytucji wychowawczych; zakładów pracy, środowiska, domu. Dzieci i młodzież uczestniczą w nich dobrowolnie, zespołowo wykonują zadania, wspólnie planują pracę. Organizatorami prac społecznie użytecznych są, oprócz instytucji i zakładów pracy, organizacje młodzieżowe i społeczne: Związek Młodzieży Socjalistycznej, Związek Harcerstwa Polskiego, Związek Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej, Liga Obrony Kraju i inne.
Prace społecznie użyteczne można organizować jako akcje jednorazowe oraz takie, które trwają przez dłuższy czas, są „długofalowe”. Społeczne działanie dzieci i młodzieży powinno polegać na samodzielnym inicjowaniu zadań i określaniu ich treści na podstawie posiadanych zainteresowań i umiejętności. Podczas pracy należy dążyć do wyrobienia u dzieci i młodzieży właściwej postawy, zdolności kierowania pracą, umiejętności planowania i przydziału pracy dla każdego uczestnika. Młodzież musi jednak odczuwać, że jej praca jest kontrolowana i oceniana, i to pie tylko od strony prawidłowego wykonania zadań, ale także z punktu widzenia jej walorów kształcących i wychowawczych. Warunkiem doskonałości wykonywanej pracy jest umiejętność bezinteresownego przejęcia się nią, umiejętność oddania się jej bez ubocznych wyrachowań. Właściwie zorganizowana praca powinna spełniać przynajmniej następujące warunki:

  • określenie jej celu i planu,
  • przygotowanie zespołu do działania,
  • zaopatrzenie w przybory i narzędzia (sprzęt),
  • udzielenie instruktażu.